Tedarik Zincirinde Şeffaflık: IWAY Sistemi

Küreselleşen dünyada şirketlerin yalnızca ürün kalitesine odaklanmaları yeterli değildir. Tüketiciler, satın aldıkları ürünlerin nasıl ve hangi koşullarda üretildiğini de sorgulamaktadır. Bu durum, tedarik zincirinde şeffaflık, etik üretim ve sürdürülebilirlik kavramlarını ön plana çıkarmıştır. IKEA’nın tedarik zincirini yönetmek için geliştirdiği IWAY Sistemi, bu dönüşümün dikkat çeken uygulamalarından biridir.

IWAY Sistemi Nedir?

IWAY (The IKEA Way on Purchasing Products, Materials and Services), IKEA’nın 2000 yılında uygulamaya koyduğu bir davranış kuralları bütünüdür. Bu sistem, IKEA’nın tedarikçilerinden insan haklarına saygılı, çevreye duyarlı ve etik kurallara uygun bir üretim süreci yürütmelerini bekler.

IWAY’in temel ilkeleri arasında şunlar yer alır:

• Zorla çalıştırmanın yasaklanması,

• Çocuk işçiliğin önlenmesi,

• Çalışanlara güvenli ve sağlıklı bir iş ortamı sağlanması,

• Çevreye duyarlı üretim yöntemlerinin benimsenmesi.

IKEA, bu sistemle tedarikçilerini yalnızca ilk seviye değil, ikinci ve üçüncü seviye alt yüklenicileriyle birlikte denetlemektedir. Bu durum, tedarik zincirinde bütünsel bir şeffaflık sağlamaktadır.

“We believe that we have a responsibility beyond just making furniture. We want to have a positive impact on people and the planet.”
-IKEA Sustainability Report, 2023

Denetim Süreci ve Hesap Verebilirlik
IWAY sadece bir ilke beyanı değildir; düzenli saha denetimleri, denetim sonrası eylem planları ve sürekli izleme mekanizmaları ile desteklenen etkili bir uygulamadır.

IKEA, tedarikçilerini yılda en az bir kez hem kendi denetçileri hem de bağımsız denetim kuruluşları aracılığıyla kontrol eder. Uyumsuzluk tespit edilen durumlarda tedarikçilere belirli bir süre verilir ve düzeltici eylemler istenir. Uyum sağlanamayan durumlarda ise iş ilişkileri sonlandırılır.

“IWAY non-compliance may lead to the termination of a supplier relationship, even if it affects production timelines or cost.”
— IKEA IWAY Standard Version 6.0, 2022

Sürdürülebilirlik Yaklaşımı
IWAY aynı zamanda IKEA’nın sürdürülebilirlik stratejisinin bir parçasıdır. Şirket, bu sistem aracılığıyla su ve enerji verimliliği, kimyasal kullanımının azaltılması, atık yönetimi ve karbon salınımı konularında da tedarikçilerine rehberlik eder.

Bu süreç, sadece yaptırıma dayalı bir denetim değil; eğitim, kapasite geliştirme ve sürdürülebilir iş modellerine geçişi destekleyen bir işbirliği anlayışıdır.

“IWAY helps us to secure long-term business partnerships with suppliers who share our values and ambitions for a better everyday life.”
— Jesper Brodin, CEO, Ingka Group (IKEA), 2023

Tüketici Güveni ve Marka İtibarı
Günümüz tüketicisi etik değerlere sahip markalara yöneliyor. Ürünlerin arka planında insan haklarına, çevreye ve iş güvenliğine saygılı üretim pratikleri görmek isteyen yeni bir bilinç doğmuş durumda. IWAY, bu talebe cevap veren stratejik bir sistemdir.

İKEA, her yıl yayınladığı sürdürülebilirlik raporlarında IWAY’in uygulanma oranlarını ve denetim sonuçlarını şeffaf bir şekilde paylaşmakta, bu da tüketici güvenini artırmaktadır.

“Transparency builds trust. Through IWAY, we ensure that every step in our supply chain respects both people and the planet.”
— IKEA Global Supply Manager Report, 2022

Sonuç
IWAY Sistemi, sadece IKEA için değil, tüm küresel markalar için bir örnek teşkil etmektedir. Tedarik zincirinde şeffaflık sağlamak, yalnızca kurumsal sosyal sorumluluk açısından değil; aynı zamanda risk yönetimi, yasal uyumluluk ve marka itibarı açısından da önemlidir.

Gelecekte, daha fazla firmanın benzer şeffaflık sistemlerini hayata geçirmesi; hem sürdürülebilir üretimi hem de toplumsal sorumluluk bilincini güçlendirecektir. IWAY, bu dönüşümün önemli kilometre taşlarından biri olarak tarihe geçmeye adaydır.

Kaynakça:
IKEA. (2023). IKEA Sustainability Report. Retrieved from https://about.ikea.com

IKEA. (2022). IWAY Standard Version 6.0. Inter IKEA Systems B.V.

Brodin, J. (2023). “Responsible Sourcing and IWAY”, Ingka Group CEO Interview, IKEA Global Newsroom.

Global Supply Chain Institute. (2022). Transparency in Global Supply Chains: A Best Practice Guide.

Tolga AKAGÜN