İş Dünyasında Mantıklı Kararların Anahtarı: Kepner-Tregoe Yöntemi

İş Dünyasında Mantıklı Kararların Anahtarı: Kepner-Tregoe Yöntemi

Yazan: TOLGA AKAGÜN

İş dünyasında karar alma süreçleri giderek karmaşıklaşıyor. Türkiye’de küçük işletmelerden büyük holdinglere kadar birçok şirket, kararlarını hâlâ içgüdüye dayalı veya aceleye getirilmiş yaklaşımlarla veriyor. Oysa küresel rekabet, şirketleri bilimsel ve sistematik yöntemlere yönlendirmeye zorluyor. Bu noktada Kepner-Tregoe yöntemi, doğru ve mantıklı kararlar almanın anahtarı olarak öne çıkıyor.

Kepner-Tregoe yöntemi, karar verirken sezgisel hareket etmek yerine durumu dört aşamada analiz etmeyi öneriyor: durum değerlendirme, problem analizi, karar analizi ve potansiyel problem analizi. Bu yapı, karmaşık sorunları parçalara ayırarak, hangi faktörlerin çözümde etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye’de bu yöntemin etkin bir örneği, 2020 pandemi döneminde bir otomotiv yedek parça firmasında yaşandı. Firma, tedarik zincirindeki gecikmeleri sadece lojistik sorun olarak görüyordu. Ancak Kepner-Tregoe adımlarını uyguladıklarında asıl problemin, tedarikçi firmalarla iletişimde yaşanan kopukluklar olduğunu fark ettiler. Bu keşif sayesinde lojistikten bağımsız olarak iletişim süreçlerini güçlendirdiler ve üretimdeki aksaklıkları önemli ölçüde azalttılar.

Dünyada ise, Siemens Almanya’nın mühendislik departmanında Kepner-Tregoe yöntemi kullanılarak kullanıcı hataları analiz edildi. Yeni sistem geçişlerinde yaşanan sorunlar, karar analizi aşamasında detaylı şekilde incelendi ve önceliklendirildi. Sonuç olarak, geçiş süreci başarılı ve zamanında tamamlandı, müşteri memnuniyeti arttı.

Öte yandan, IBM gibi dev şirketler de bu yöntemi kriz yönetimi ve stratejik karar alma süreçlerinde uzun süredir kullanıyor. IBM’in global yazılım geliştirme projelerinde Kepner-Tregoe analizi sayesinde, riskler önceden tespit edilerek proaktif önlemler alındı.

Yöntemin Pozitif Yönleri

Sistematik ve objektif yaklaşımıyla, karar verme sürecini duygusal etkilerden arındırır.

Sorunların kök nedenini ortaya çıkarır, yüzeysel çözümler yerine kalıcı çözümler sunar.

Önceliklendirme yaparak kaynakların etkin kullanımını sağlar.

Türkiye’deki birçok yöneticiye, karar alma yetkinliğini geliştirme fırsatı sunar.

Yöntemin Negatif Yönleri

Uygulaması zaman alıcı olabilir, özellikle küçük işletmelerde pratiklik sorunu yaratabilir.

Aşırı formaliteye yol açabilir; bazı durumlarda hızlı karar gerektiren acil işlerde yavaşlama yaşanabilir.

Yöntemin etkinliği, onu uygulayanların disiplinine ve deneyimine bağlıdır. Yetersiz eğitimle eksik sonuçlar doğurabilir.

Türkiye’de Kepner-Tregoe yönteminin zayıf uygulandığı örnekler de var. Bazı firmalar, yöntemi sadece problem analizi ile sınırlı tutuyor ve karar analizi ya da potansiyel risk değerlendirmelerini atlıyor. Bu durum, eksik kararlar ve sonraki süreçlerde yeni sorunlar doğuruyor.

Yöntemi uygulayan bir yönetici bana şu sözlerle anlatmıştı: “İlk başta karmaşık geldi ama bir süre sonra karar verirken kendi mantığımı bile sorgulamaya başladım. Artık neyi neden yaptığımı çok daha net biliyorum.”

Sonuç olarak Kepner-Tregoe yöntemi, özellikle Türkiye’de iş dünyasının mantıklı ve sürdürülebilir kararlar almasına ciddi katkılar sunuyor. Dünya örnekleri, yöntemin farklı sektörlerde esnek ve güçlü biçimde uygulanabileceğini gösteriyor. Ancak, yöntemin faydalarından tam anlamıyla yararlanmak için, uygulanma disiplininin ve eğitimlerin artırılması gerekiyor.

İş dünyasında başarılı olmak, sadece hızlı karar vermekle değil; doğru ve mantıklı kararlar almakla mümkün. Kepner-Tregoe yöntemi bu anlamda hem bireysel yöneticilerin hem de kurumların en büyük yardımcısı olabilir.

Alıntılar

Kepner, C. H., & Tregoe, B. B. (1965). “The Rational Manager: A Systematic Approach to Problem Solving and Decision-Making.”
IBM Case Study, Kepner-Tregoe (2018). IBM’in küresel projelerde riskleri önceden tespit etmek için yöntemi nasıl kullandığını gösteriyor. .
Siemens AG Germany – Operational Decision Making Report (2021). Siemens’in yeni sistemlere geçiş sürecindeki başarılarında yöntemin karar analizinin rolünü vurguluyor.