Kendine Bakabilen Lider: Öz Farkındalıkla Başlayan Güç Yolculuğu

Kendine Bakabilen Lider: Öz Farkındalıkla Başlayan Güç Yolculuğu


Yazan: TOLGA AKAGÜN


Bugünün karmaşık dünyasında güçlü olmak, başkalarını yönetmekten önce kendini anlayabilme kapasitesine sahip olmaktır. İşte bu yüzden, öz farkındalık yalnızca kişisel gelişimin değil; sağlam, saygı uyandıran ve dengeli liderliğin de temelidir. Çünkü kişi kendi içsel gerçekliğiyle bağ kurmadan dış dünyaya sağlıklı bir etki sunamaz.

Öz farkındalık (self-awareness), bireyin duygularını, düşünce kalıplarını, değerlerini ve içsel sınırlarını tanıma ve bu bilgiyi davranışlarına yansıtma yetisidir. Bu beceri, çağdaş liderliğin sessiz ama vazgeçilmez gücüdür. Bir liderin özgüveni ile kibri, özgünlüğü ile taklitçiliği arasındaki fark, çoğu zaman öz farkındalık düzeyinde saklıdır.

Bu yetkinliğe sahip bireyler:

  • Duygusal tepkilerini yönetebilir,
  • Eleştirilere açık ve öğrenmeye isteklidir,
  • Zayıf yönlerinin farkındadır ama bu yönler tarafından yönetilmez,
  • Başarılarında olduğu kadar hatalarında da sorumluluk alabilir.

“Kendini bilmek, bin kişiyi yönetmektir.” Bu söz, yalnızca bir tasavvuf öğretisi değil; aynı zamanda günümüz organizasyonları için stratejik bir ilkedir. Zira iç gözlem yetisi gelişmemiş liderler, çoğunlukla savunmacı, tahakkümcü ve değişime kapalı bir profil sergiler. Bu durum, sadece karar alma süreçlerini değil; ekiplerin motivasyonunu, kurum içi iletişimi ve güven kültürünü de doğrudan etkiler.


Öz Farkındalık Nasıl İnşa Edilir?

Bu süreç kolay değildir çünkü insanın kendine dürüstçe bakması, dış etkenlerden ziyade iç dünyadaki sessiz dirençlerle yüzleşmesini gerektirir. Ancak bazı uygulamalar öz farkındalığı adım adım inşa etmeye yardımcı olur:

  • Yansıtıcı düşünme: Her gün birkaç dakika, yaşanan olaylar karşısındaki duygusal tepkileri sorgulamak.
  • Geri bildirim almak: Özellikle yakın çalışma arkadaşlarından yapıcı geri dönüşler istemek ve bunları kişisel saldırı olarak değil, gelişim verisi olarak görmek.
  • Meditasyon ve mindfulness: Anı izlemek, duyguları bastırmak yerine anlamaya çalışmak.
  • Günlük tutmak: Zihni dışa vurmak, farkındalık için kelimeleri aracı yapmak.

Kurumlar İçin Anlamı Ne?

Kurumsal düzeyde öz farkındalık kültürünü teşvik eden organizasyonlar, daha demokratik, öğrenen ve empati merkezli yapılar inşa eder. Google, Microsoft ve IKEA gibi birçok global şirket, lider gelişim programlarında duygusal zeka kadar öz farkındalığa da yatırım yapmaktadır. Çünkü biliyorlar ki; liderin kendi duygusunu anlamadığı bir yerde, başkasının potansiyelini ortaya çıkarması mümkün değildir.


Güç, Kendini Tanımakla Başlar

Öz farkındalık, bir kişinin kendine dürüstlükle bakabilme cesaretidir. Bu cesaret, güçle değil; bilgelikle gelir. Kimi zaman bir geri bildirim, kimi zaman bir başarısızlık, bazen de içten gelen bir huzursuzluk — hepsi öz farkındalığın kapısını aralayan fırsatlardır.

Liderlik bir ünvan değil; bir duruşsa eğer, bu duruşun temeli kendini tanıyan bir benlik ile atılır. Çünkü dış dünyaya yön verebilmek, önce kendi iç sesini duyabilmekle mümkündür.