Tolga AKAGÜN

---

---

Bir sınıfa girdiğinizi hayal edin… Çocuklar sessizce sıraya dizilmiş değil; kimisi renkli boncuklarla saymayı öğreniyor, kimisi ahşap harflerle kelimeler kuruyor, kimisi ise bir ağacın yapraklarını inceliyor. Ortamda bir öğretmen var ama tahtada ders anlatmıyor; o daha çok bir gözlemci, bir rehber. İşte bu, Montessori eğitim mantığında kurulan bir okulun ruhunu anlatır.

Hazırlanmış Çevre: Çocuğa Göre Düzenlenmiş Dünya

Montessori okullarında en dikkat çekici unsur, çevrenin çocuğa göre tasarlanmış olmasıdır. Mobilyalar minyatür değil ama çocukların boyuna uygundur. Raflar çocukların göz hizasında; materyaller ise elleriyle dokunup keşfetmeleri için ulaşılabilir konumdadır. Böylece çocuk sınıfa girdiğinde “Benim için hazırlanmış bir dünya” duygusunu yaşar.

İstanbul Beykoz’daki Çengelci Montessori Anaokulu bunun en güzel örneklerinden biridir. Boğaz’a bakan ferah sınıflarında, çocuklar organik yemeklerle beslenir, doğa etkinliklerine katılır, yoga ya da nefes çalışmaları yapar. Sınıflar yalnızca öğrenme değil, yaşamın küçük bir laboratuvarı gibidir.

Özgürlük ve Sorumluluk Dengesi

Montessori’nin kalbinde, çocuğun kendi seçimlerini yapabilmesi vardır. Ancak bu seçimler sorumlulukla dengelenir. Çocuk hangi materyalle çalışacağını seçer ama işini bitirdiğinde onu yerine koymak zorundadır. Bu küçük ama etkili alışkanlık, ilerleyen yıllarda disiplinli ve sorumlu bireylerin temelini oluşturur.

Levent’teki Mi Casa Montessori Anaokulu, çocuklara çift dilli (Türkçe ve İngilizce) bir ortamda bu dengeyi sunar. Burada özgür seçimler yapılırken, her sınıfta sorumluluk bilincini besleyen rehber öğretmenler vardır.

Öğretmen Değil, Rehber

Montessori okullarında öğretmen, otorite değil; gözlemci ve rehberdir. Çocuğun merakını takip eder, doğru zamanda doğru materyali sunar ve geri çekilir. Çocuğun kendi öğrenme yolculuğunu sahiplenmesi için alan açar.

Üsküdar’daki Bilge Montessori, bu anlayışı “doğa temelli” etkinliklerle birleştirir. Çocuklar seramik yapar, origami çalışır, bahçede kompost üretir. Öğretmen burada sadece yol göstericidir; asıl öğrenmeyi çocuk kendi deneyimiyle kazanır.

Karma Yaş Sınıfları: Küçükten Büyüğe, Büyükten Küçüğe

Montessori sınıfları 3–6, 6–9 gibi karma yaş gruplarına göre düzenlenir. Bu yapı, büyüklerin küçükleri desteklemesi, küçüklerin de büyükleri model almasıyla toplumsal yaşamın bir provası gibidir. Sabır, paylaşım ve işbirliği doğal yoldan gelişir.

Fişekhane’deki Raife Cebeci Uluslararası Montessori Okulu, bu yaklaşımı uluslararası standartlarla birleştirir. Amerika Montessori Topluluğu (AMS) akreditasyonu sayesinde, hem Türkçe hem İngilizce eğitim sunar. Çocuklar farklı yaş ve kültürden arkadaşlarıyla aynı ortamda büyür.

Somuttan Soyuta Öğrenme

Montessori eğitiminde soyut bilgiler önce somut materyallerle kavratılır. Çocuk renkli boncuklarla dört işlemi öğrenir, ahşap harflerle okumaya başlar, fen deneylerini kendi elleriyle yapar. Bu öğrenme bir yarış değil, kendi hızında yapılan bir yolculuktur.

Kadıköy’deki Çitlembik Montessori Anaokulu, 2010’dan bu yana bu mantığı uygular. Burada çocuklar hem Milli Eğitim müfredatına uygun şekilde ilerler hem de somut materyallerle soyut kavramları doğal olarak kavrarlar. Veliler mobil uygulamalarla çocuklarının gelişimini günlük takip edebilir.

Türkiye’de Montessori’nin Anlamı

Montessori okulları Türkiye’de özellikle büyük şehirlerde hızla yayılıyor. Ancak isim kullanan her okul Montessori felsefesini tam olarak yansıtmıyor. Gerçek Montessori okullarında ise çocuklar bağımsız, özgüvenli, meraklı ve topluma duyarlı bireyler olarak yetişiyor.

Bu okulların ortak özelliği, çocuğa yalnızca bilgi öğretmek değil; hayatı, paylaşmayı, doğayı ve insanı anlamayı da kazandırması. Montessori eğitim mantığında büyüyen bir çocuk, yalnızca akademik değil; duygusal, sosyal ve kültürel açıdan da güçlü bir geleceğe hazırlanıyor.

Montessori eğitim mantığında okullar, sadece ders verilen yerler değil; çocukların özgürlük, sorumluluk, merak ve sevgiyi aynı anda deneyimledikleri yaşam alanlarıdır. Türkiye’deki örnekler gösteriyor ki bu yaklaşım, hem yerel kültürle hem de evrensel değerlerle buluşarak geleceğin duyarlı ve yaratıcı bireylerini yetiştirme potansiyeline sahiptir.

Montessori #Eğitim #ÇocukMerkezli #MontessoriTürkiye #HazırlanmışÇevre #ÖzgürlükVeSorumluluk #ÇocukOdaklıEğitim #EğitimdeDönüşüm #İstanbulMontessori